Mədəniyyət · 4 oktyabr 2026

Ailənin 20‑ci övladı idi, yeriyə bilmirdi — Vilma Rudolfun həyatı

Poliomielitdən əziyyət çəkən və uzun müddət xüsusi dəstək vasitəsi ilə yeriyən Vilma Rudolf 1960‑cı il Roma Olimpiadasında üç qızıl medal qazanaraq idman tarixində iz qoyub; o, 22 uşaqlı ailənin 20‑ci övladı idi.

Vilma Rudolf 1940-cı il 23 iyunda ABŞ-ın Tennessi ştatında anadan olub və 22 uşaqlı ailənin 20-ci övladı kimi dünyaya gəlib; uşaqlıqda sətəlcəm, skarlatina və xüsusilə poliomielitlə üzləşib. Poliovirus onun sol ayağına ciddi zərbə vurduğu üçün uzun müddət yerimək üçün xüsusi dəstəkdən istifadə etməli olub və irqi ayrı‑seçkiliyin geniş yayıldığı dövrdə müalicəyə çıxış çətin olub. Anası ilə birlikdə müalicə üçün Neşvillə təxminən 161 kilometr məsafəni mütəmadi qət edən Rudolf uzunmüddətli reabilitasiyadan sonra yenidən sərbəst yeriməyə başlayıb. Sağlamlığını bərpa etdikdən sonra idmana maraq göstərib və 11 yaşında basketbola başlayıb; daha sonra Tennessi Dövlət Universitetinin məşhur məşqçisi Ed Templ onunla işləməyə başlayıb. Rudolf peşəkar səviyyədə 1956‑cı il Melburn Olimpiadasında 16 yaşında iştirak edərək ABŞ‑ın 4x100 metr estafet komandası ilə bürünc medal qazanıb. Dörd il sonra isə 1960‑cı il Roma Olimpiadasına qatılaraq karyerasının ən böyük uğurunu əldə edib. Romada o, 100 metr yarımfinalında 11,3 saniyə nəticə ilə dünya rekordunu təkrarlayıb, finalda isə 11,0 saniyə ilə qızıl medal əldə edib; yarış zamanı arxadan əsən küləyin sürəti saniyədə 2,8 metr olduğu üçün həmin yarımfinal nəticəsi rəsmən dünya rekordu kimi qeydə alınmayıb. O, həmçinin 200 metr məsafədə qızıl medal qazanıb. ABŞ‑ın 4x100 metr estafet komandası Romada seçmə mərhələdə dünya rekordu qırıb və finalda qızıl medal əldə edərək belə bir Olimpiadada atletika üzrə üç qızıl medal qazanan ilk amerikalı qadın kimi tarixə düşməsinə imkan yaradıb. Rudolfun məşhurluğu yalnız idmanla məhdudlaşmayıb: doğma Klarksvildə onun şərəfinə təşkil edilən tədbirin yalnız qaradərili və ağdərili sakinlərin birlikdə iştirak edə biləcəyi halda keçiriləcəyini tələb etməsi qəbul olunub və bu, onun ayrı‑seçkiliyə qarşı mövqeyinin praktiki əksini təşkil edib. 1960‑cı il uğurları ona həm “dünyanın ən sürətli qadını” ləqəbini qazandırıb, həm də sosial bərabərlik uğrunda səylərini seçilən simaya çevirib.

Mənbə: Lent.az — Azərbaycan