Mədəniyyət · 31 oktyabr 2026

Alman Mediasında Azərbaycanın Multikulturalizm Modeli

Alman qəzetində Azərbaycanın İslam dünyasındakı özəl dini‑siyasi modeli və multikulturalizm təcrübəsi geniş şəkildə təqdim edilmişdir.

Berliner Zeitung qəzetinin 31 Oktyabr 2026 tarixli məqaləsində Almaniya Müsəlmanları Mərkəzi Şurasının sabiq sədri Ayman Mazyekin yazdığı məqalə, Azərbaycanın unikal multikulturalizm mühitindən bəhs edir. Məqalədə, Yaxın Şərq və Körfəz regionunda mövcud olan dini ayrılıqlara nisbətən, Cənubi Qafqazda yerləşən ölkənin daha sülhsevər və hər məzhebin birgə ibadət etdiyi vurğulanır.\n\nBakıda cümə namazlarında məscidlərdə məzhəbin fərqinə diqqət yetirilməyən, hər iki məzhəbin nümayəndələrinin eyni məsciddə birlikdə ibadət etdiyi qeyd edilir. Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin (QMİ) bütün müsəlmanların birliyin simvolu kimi çıxış etdiyinə dair nümunə olaraq, Şeyxülislam Allahşükür Paşazadənin rəhbərliyində olan bu qurumda sünni müfti Salman Musayevin də müavini olması vurğulanır.\n\nMəqalə, Azərbaycanın yalnız İslam məzhəblərinə deyil, yəhudi, katolik, protestant və rus pravoslav icmalarına da hörmətlə yanaşdığını, Aşura günündə bütün dini rəhbərlərin bir araya gələrək qayğıkeşlik aksiyası keçirdiyini qeyd edir. Bu hadisə, şiə kimliyi ilə bağlı günün, sünnilər, yəhudilər və xristianlar üçün bir həmrəylik günü olaraq qəbul edildiyini göstərir.\n\nAzərbaycanın dövlət səviyyəsində multikulturalizm siyasəti də qeyd edilir. 2008-ci ildən başlayaraq Prezident İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə həyata keçirilən “Bakı Prosesi” və 2011-ci ildən keçirilən Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumları UNESCO, BMT‑nin Sivilizasiyalar Alyansı və ICESCO ilə əməkdaşlıqda təşkil edilir. Bu tədbirlər, ölkənin qlobal dialoqa töhfəsinin göstəricisi kimi qiymətləndirilir.\n\nMəzmunun son hissəsində isə, xarici dini ekstremizm və dezinformasiya hücumlarına qarşı mübarizədə Azərbaycan modelinin təsiri vurğulanır. Məhz məzhəblərarası həmrəylik və hər bir məzhəbin təcrid olunmaması, ölkədə dini sabitliyin əsas təməlini təşkil edir.\n\nBütün bunlar, Mazyekin vurğuladığı kimi, Azərbaycanın nümayiş etdirdiyi modelin bütün İslam dünyası üçün ümid işığı olduğuna işarə edir və regionda sülhün bərqərar olması üçün nümunə təşkil edir.

Mənbə: Axar.az — Azərbaycan