İqtisadiyyat · 19 oktyabr 2026

Anthropic səhmlərinin 5 faizini ictimai fayda fonduna ayırmağı planlaşdırır

Süni intellekt nəhəngi Anthropic birjaya çıxış ərəfəsində səhmlərinin 5 faizini cəmiyyətin rifahı və iş yerlərinə təsirlərin azaldılması üçün fonda ayıracağını açıqlayıb.

Süni intellekt sahəsində fəaliyyət göstərən "Anthropic" şirkəti səhmlərinin 5 faizini cəmiyyətin rifahına yönəlmiş ianələr üçün nəzərdə tutulan fonda ayıracağını bəyan edib. Bu addım şirkətin bazar dəyərinin 1 trilyon dollardan çox qiymətləndirilə biləcəyi ehtimal edilən genişmiqyaslı ilkin ictimai təklifə (IPO) hazırlaşdığı bir dövrə təsadüf edir. Şirkət İPO müraciətində süni intellektin bəşəriyyət üçün fəlakətli və ya ekzistensial risklər yarada biləcəyini qeyd edib.

"Claude" çatbotunun tərtibatçısının bazar günü yaydığı bəyanata əsasən, İctimai Fayda Fondu qeyri-kommersiya təşkilatlarını və süni intellektin əmək bazarına təsirlərini yumşaltmağa yönəlmiş layihələri dəstəkləyə bilər. Fonddakı səhmlərdən ABŞ-da və ya xaricdə siyasi ianələr və ya lobbiçilik fəaliyyəti üçün istifadə olunmayacaq. Həmçinin idarə heyətinin qərarı ilə fonda əlavə olaraq 2 faizlik səhm paketinin də verilməsi mümkündür. Milyarder İlon Mask isə bu təşəbbüsə reaksiya verərək səhmləri birbaşa xalqa verməyi tövsiyə edib və özünün də belə edəcəyini vurğulayıb.

Maliyyə göstəricilərinə gəlincə, şirkət ötən həftə potensial investorlara sentyabr ayının sonuna qədər olan üç aylıq dövrdə gəlirlərinin 45 faiz artaraq 16,8 milyard dollara çatdığını bildirib. Texnologiyanın inkişafı və infrastruktur üçün milyardlarla dollar xərclənməsinə baxmayaraq, şirkət böyük mənfəət əldə etmək potensialını nümayiş etdirməyə çalışır. Eyni zamanda, dünyada bir çox şirkətlər səmərəliliyi əsas gətirərək iş yerlərini ixtisar edir. Beynəlxalq Valyuta Fondunun 2024-cü il tədqiqatı qlobal iş yerlərinin təxminən 40 faizinin, inkişaf etmiş iqtisadiyyatlarda isə 60 faizə qədərinin bu texnologiyadan təsirlənəcəyini göstərir.

Süni intellekt sahəsində təhlükəsizlik narahatlıqları da artmaqdadır. Sentyabrda şirkətdən istefa verən araşdırmaçı Ceykob Kokson BBC-yə müsahibəsində prosesin bu templə davam edəcəyi təqdirdə yaxın gələcəkdə ciddi fəlakət risklərinin olduğunu söyləyib. "Anthropic" rəhbəri Dario Amodei daha əvvəl inkişafın ləngidilməsinə çağırış etmiş, "OpenAI" rəhbəri Sem Altman və İlon Mask da sənaye üzrə tənzimləmə və müstəqil monitorinq ideyasını dəstəklədiklərini bildirmişdilər.

Bu ayın əvvəlində ABŞ Prezidenti Donald Tramp və aparıcı süni intellekt şirkətlərinin rəhbərləri texnologiyanın təhlükəsizliyini təmin etməyi nəzərdə tutan mənəvi baxımdan məcburi sənəd imzalayıblar. Tramp texnologiyanın qanunlarla nəzarətə götürülməsi təşəbbüslərini rədd etsə də, Milli Kəşfiyyatın direktoru Cey Kleytonu istehlakçılar, şirkətlər və dini təşkilatlarla hökumətin əlaqələrini koordinasiya edəcək yeni işçi qrupunun rəhbəri təyin edib.

Mənbə: BBC News — Business