Mədəniyyət · 24 oktyabr 2026

Bəriabad kəndinin erməniləşdirmə tarixi

Qərbi Azərbaycanın yaddaş yerləri layihəsi çərçivəsində Bəriabad (indiki Barepat) kəndinin 1980‑ci illərin sonuna qədər azərbaycanlı əhalisi və sonrakı erməniləşdirmə prosesinin araşdırması.

1980‑ci illərin sonuna qədər kəndin adı Bəriabad kimi yazılmış, çar və sovet dövrlərində bu adla qeyd olunmuşdur. 1991 aprelində Ermənistanın Azərbaycan irsini erməniləşdirmə siyasəti çərçivəsində adı Barepat olaraq dəyişdirilmiş və 1995‑ci ildən bu kənd Geğarkunik vilayətində yerləşən.

Kəndin tarixi XIX əsrin ikinci yarısında Gölkənd və 1914‑də Çaykəndin tabeliyində olmuşdur. XX əsrin əvvəlində isə Yelizavetpol quberniyasının Qazax qəzasının tərkibində yer almışdır. Sovet dövründə 1930‑lu ildən Dilican, 1937‑də isə Krasnoselsk rayonlarına daxil olmuşdur.

Demoqrafik məlumatlar göstərir ki, 1897‑1931 illərində kənddəki əhalinin tamamı azərbaycanlıdır. 1989‑da 28 nəfər yaşayıb, 1980‑ci illərin sonlarında isə ermənilərin Qarabağa dair iddialarının artması nəticəsində azərbaycanlılar məhv və qovulublar.

2021‑2024-cü illərdə "Yoxa çıxmış sivilizasiya" kitabının tərkibində aparılan sahə işləri Bəriabadın qalmış onlarla məzar daşının olduğu azərbaycanlı qəbiristanlığını aşkar etmişdir. Araşdırmalar nəticəsində 600‑ə yaxın kəndin tarixə dair məlumatı sistemləşdirilmişdir.

Bu araşdırma, "Qərbi Azərbaycanın yaddaş yerləri" layihəsinin bir hissəsi olaraq, müasir Ermənistan ərazisində azərbaycanlı irsinin sənədləşdirilməsi və qorunması məqsədi güdür. Kəndin tarixində erməniləşdirmə və məhv siyasətinin izləri hələ də bölgənin sosial və mədəni xəritəsində əks olunub.

Mənbə: Axar.az — Azərbaycan