İqtisadiyyat · 28 sentyabr 2026 · Yenilənib: 28 sentyabr 2026/23:20 Bakı vaxtı · Müəllif: Aİ xəbər redaksiyası

Britaniyada dizel qiymətləri Yaxın Şərq müharibəsi fonunda rekord həddə çatıb

BBC xəbərinə görə, dizel yanacağının orta qiyməti Birləşmiş Krallıqda litr başına 199.18p-ə çataraq rekord yeniləyib; bu, regiondakı müharibə və dünya xam neft bazarlarındakı dalğalanmalarla izah olunur.

Birləşmiş Krallıqda dizel yanacağının orta qiyməti pompada litr başına 199.18p-ə çataraq rekord səviyyə qırıb, bunu RAC avtomobil təşkilatı bildirir. Əvvəlki rekord 25 iyun 2022-ci ildə qeydə alınmış 199.09p olub.

BBC xəbərinə görə, ABŞ–İsrail münaqişəsinin İrana yayılması Xəzər və ətraf regionlarda xam neftin istehsalını və daşınmasını pozaraq neft bazarlarında kəskin dalğalanmalara səbəb olub. Rəqəmlər Brent markalı xam neftin müharibə əvvəlində təxminən 70 dollar səviyyəsindən 120 dolları keçdiyini, sonra İsrail–İran arasında imzalanmış çərçivə razılaşmasından sonra yenidən 70 dollara yaxınlaşdığını, daha sonra sülh danışıqları pozulduqdan sonra 100 dolları aşdığını göstərir.

Xam neftin qiymətinin artımı birbaşa benzin və dizelin pumpdakı qiymətinə təsir edir: analitiklər hesab edir ki, barrel başına 10 dollarlıq (təxminən 7.44 funt) artım pump qiymətlərini təqribən litr başına 7p yüksəldir. Münaqişə başlamazdan əvvəl orta benzin qiyməti 132.83p, dizel isə 142.38p olub; indi benzin orta hesabla 174.13p səviyyəsindədir, bu isə son dörd ildən yuxarıdır, lakin 2022 yayındakı 191.5p zirvəsindən aşağıdır.

RAC-ın siyasət üzrə rəhbəri Simon Williams vurğulayıb ki, pumpdakı qiymətlər yalnız bir neçə həftə davam edən aşağı xam neft qiyməti müşahidə edilərsə azalacaq; neft daşımanın ləngliyi səbəbindən topdansatış bazarlardakı dəyişikliklər pompada təxminən iki həftə sonra görünür. Yanacaq satıcıları müharibədən yararlanaraq qiymət artımı etməkdə ittihamları rədd ediblər, rəsmi tənzimləyici orqan isə satıcıların qiymət strategiyalarını krizisdən yararlanmaq üçün aktiv şəkildə dəyişdirdiyinə dair dəlil görmədiyini bildirib.

Hökumət yanacaq qiymətlərini müqayisə etməyə imkan verən Fuel Finder adlı sxem təqdim edib. BBC-nin xəbərinə görə, keçmiş baş nazir Sir Keir Starmer sentyabr üçün planlaşdırılan 5p-lik yanacaq vergisi artımını müharibə səbəbindən dekabrın sonunadək təxirə salındığını açıqlayıb. Maliyyə naziri John Healey isə artan benzin və dizel qiymətləri ilə bağlı qərarların müzakirəsi üçün oktyabrın sonunda keçiriləcək Büdcəni uyğun zaman və məkan adlandırıb, konkret tədbirlər barədə şərh verməyib.

Bundan əlavə, xəbər mənbələri ABŞ Prezidenti Donald Trump-ın ABŞ-ın dizel istehsalçılarının ixracını qadağan etməyi düşünə biləcəyini bildirdiyini qeyd edir; belə bir addım tətbiq edilsə, bir sıra Avropa ölkələri, o cümlədən Birləşmiş Krallıq üçün qiymət təzyiqlərini artıracağı bildirilir, lakin bunun nə dərəcədə ciddi tətbiq ediləcəyi və uzunmüddətli nəticələri barədə fikirlər fərqlidir.

Mənbə: BBC News — Business