İqtisadiyyat · 15 oktyabr 2026

Çində istehsal olunan oyuncaqların ABŞ mağazalarına uzanan tədarük zənciri və xərcləri

ABŞ-a idxal edilən oyuncaqların böyük hissəsi Çində istehsal olunur; tədarük zəncirindəki xərclər və gəlirlərin əsas payı isə ABŞ daxilində qalır.

ABŞ hökumətinin məlumatlarına görə, 2024-cü ildə ölkəyə gətirilən uşaq oyuncaqlarının 78,3 faizi Çinin payına düşüb. Ticarət göstəriciləri ötən il Çindən idxal edilən bu məhsulların dəyərinin 9,8 milyard dollar (7,4 milyard funt-sterlinq) olduğunu göstərir. Milad bayramı ərəfəsində ABŞ-da fəaliyyət göstərən pərakəndə satıcılar ehtiyatlarını artırarkən, oyuncaqların Çin fabriklərindən Amerika piştaxtalarına qədər olan marşrutu və maliyyə bölgüsü diqqət çəkir.

İstehsalın mərkəzi sayılan Quandun əyalətində, məsələn, Dunquan şəhərindəki "Mihox" fabriki 800-dən çox işçi ilə ABŞ bazarı üçün ildə təxminən 55 milyon oyuncaq hazırlayır. Şirkətin satış komandasından Melanie Wang bildirir ki, ilkin ideyadan hazır məhsula qədər olan proses müştərilərin dizayn dəyişiklikləri səbəbindən bir-iki il çəkir. Fabriklər ABŞ-dakı pərakəndə satış qiymətinin təxminən 20 faizini əldə edir; məsələn, 30 dollarlıq bir oyuncaqda bu məbləğ 6 dollar təşkil edir və material, əməkhaqqı, istehsal xərcləri ilə yanaşı zavodun 3-10 faizlik mənfəətini əhatə edir.

Honq Konq Oyuncaq İstehsalçıları Assosiasiyasının prezidenti Samson Ko qeyd edir ki, Çində işçi qüvvəsinin bahalaşmasına və Vyetnamda orta əməkhaqqının Çindəkindən iki dəfə az olmasına baxmayaraq, üzvlərinin 10 faizindən az hissəsi istehsalı ölkədən kənara çıxarıb. Ko bunu Quandundakı müxtəlif ixtisaslaşmış müəssisələrin bir-birinə yaxın yerləşməsi və birgə ahəngdar fəaliyyət göstərməsi ilə izah edir.

Logistika şirkəti "FreightAmigo"nun həmtəsisçisi Ivy Tse-nin sözlərinə görə, Şencen limanından çıxan yük gəmilərinin ABŞ-ın qərb sahilinə çatması təxminən 15 gün, şərq sahilinə isə 25-30 gün çəkir. Çindən ABŞ-a daşınma xərcləri istehsal xərcinin təxminən 10 faizini, yəni 30 dollarlıq oyuncaq üçün 60 senti təşkil edir. Bu il Milad bayramı üçün nəzərdə tutulan oyuncaqlar avqust və sentyabr aylarında göndərilib.

Məhsullar ABŞ sərhədinə çatdıqda Gömrük və Sərhəd Mühafizəsinə tarif ödənilir. Hazırda əsas dərəcə pərakəndə qiymətə deyil, istehsal qiymətinə tətbiq olunan 12,5 faizdir (30 dollarlıq məhsul üçün 75 sent). İdxalçı "Learning Resources" şirkətinin rəhbəri Rick Woldenberg tarifləri tamamilə özlərinin ödədiyini bildirir. Keçən ay prezident Tramp və Çin lideri Si Cinpin arasındakı danışıqlardan sonra rüsumların endirilməsi tövsiyə edilsə də, yeni dərəcə və tarix hələ müəyyənləşməyib və ictimai müzakirələr tələb olunur.

"Basic Fun" şirkətinin baş icraçı direktoru Jay Foreman izah edir ki, 30 dollarlıq məhsul üçün istehsal, daşıma və tarif xərcləri çıxıldıqdan sonra qalan 22,65 dollar (ümumi məbləğin 75,5 faizi) ABŞ daxilində qalır. Bu məbləğ yerli nəqliyyat şirkəti (təxminən 2,65 dollar), oyuncaq şirkəti və pərakəndə satıcı arasında bölünür. Sahə araşdırmaları oyuncaq firması və pərakəndə satıcının hər birinin adətən 25 faizədək (2,50 dollar) mənfəət götürdüyünü göstərir.

Mənbə: BBC News — Business