Azərbaycan · 15 oktyabr 2026

Diabet xəstələri üçün banan: Rasionun dərəcəsi və növü önəmlidir

Banan diabet xəstələri üçün tam məhdudlaşdırılmış bir meyvə deyil. Yetişmə dərəcəsi, növü və porsiya ölçüsü qanda qlükoza təsirini dəyişdirə bilər, lakin ümumi rasion planı həkim tövsiyələri əsasında düzəldilməlidir.

Diabetli şəxslər üçün bananın rasiondan çıxarılıb çıxarılmayacağını müəyyən edən bir sıra elmi araşdırmalar var. 2-ci tip diabeti olan iştirakçılarla aparılan tədqiqatlarda yetişməmiş (yaşıl) və həddindən artıq yetişmiş bananların qlisemik indeksləri 43 və 74 arasında dəyişib. Daha şirin, nişasta miqdarı az olan bananlar qanda qlükozanın daha yavaş yüksəlməsinə səbəb olur.

Növünclük də önəmlidir. Müxtəlif növ bananlarda qlisemik indeks 61‑69 arasında dəyişə bilər, lakin hər birində bir porsiyanın qlisemik yükləri aşağı səviyyədədir. Bu, banan yeməyin qanda şəkərin kəskin yüksəlməsinə səbəb olmayacağını göstərir.

Resistent (rezistent) nişasta, xüsusilə yaşıl bananlarda daha yüksək miqdarda tapılır və bağırsaq bakteriyaları tərəfindən fermentasiya edilərək qluqoz səviyyəsini tənzimləməyə kömək edir. Bununla birlikdə, 113 nəfərlik randomizə edilmiş araşdırma göstərdi ki, yaşıl banan biokütləsi HbA1c səviyyəsində kiçik azalma göstərsə də, nəticələr müxtəlif qruplarda fərqli olub.

Mənbə araşdırmalarının 19 və 5 randomizə edilmiş meta-analizlərində meyvə istifadəsinin acqarına qlükoza səviyyəsini aşağı saldığını göstərdi, amma HbA1c üzrə əhəmiyyətli təsir tapılmadı. Bütün meyvə şirəsi isə əhəmiyyətli dəyişiklik yaratmadı, çünki bu məhsullarda lif və digər faydalı maddələr yoxdur.

Nəticə olaraq, banan diabet rasionunda tam məhdudlaşdırılmalıdır demək mümkün deyil. Əsas faktörlər arasında bananın yetişmə dərəcəsi, növü və porsiya ölçüsü, həmçinin digər qida məhsulları ilə birlikdə necə qəbul ediləcəyi yer alır. Diabet xəstələri üçün ən doğru yanaşma həkim və dietoloq məsləhəti əsasında individual rasion planı yaratmaqdır.

Mənbə: Lent.az — Azərbaycan