Azərbaycan · 25 oktyabr 2026
Emal olunmuş qidaların beyin damarlarına təsiri
Kanadada aparılan araşdırma, orta yaşlı insanlarda emal olunmuş qida qəbulunun beyin damarlarının zədələnməsinə yol aça biləcəyini göstərdi.
Kanadada JAMA Network Open jurnalında yayımlanan tədqiqatda 35–69 yaş arası 9 000 nəfərin məlumatları təhlil edildi. Araşdırmanın əsas nəticəsi, ən çox emal olunmuş qida qəbul edənlər arasında hər 9 nəfərdən birində beyin damarlarının zədələnməsinin aşkar edildiyi, bu nisbətin ən az qəbul edənlər arasında isə 12 nəfərdən birinə düşdüyüdür.
MRT müayinələri nəticəsində iki tip beyin dəyişməsi müşahidə edildi: ağ maddədəki sinir hüceyrələri arasındakı əlaqənin pozulması və qan dövranının bozulması səbəbindən zədələnmiş beyin toxumaları. Bu halların gələcəkdə insult, zehni funksiyaların azalması və demans riskini artıra biləcəyi bildirilib.
Araşdırmada yaş, siqaret, fiziki aktivlik, gəlir səviyyəsi, yüksək qan təzyiqi və diabet kimi risk faktorları da nəzərə alındıqdan sonra da bu əlaqə müşahidə edildi. Lakin alimlər, emal olunmuş qidaların birbaşa beyin zədələnməsinə səbəb olduğunu sübut etmədiklərini vurğuladılar.
Araşdırma nəticələrinin tam əhəmiyyətini ortaya qoymaq üçün əlavə, uzunmüddətli tədqiqatlara ehtiyac var. Bu istiqamətdəki işlərin davam etdirilməsi, emal qidaların sağlamlığa təsiri haqqında daha ətraflı məlumat verəcək.
Bu araşdırma, orta yaşlı insanlarda diyetin beyin sağlamlığı üzərindəki potensial təsirinə işarə edir və sağlam qida seçimlərinin əhəmiyyətini yenidən vurğulayır.
Mənbə: Axar.az — Azərbaycan