Mədəniyyət · 14 noyabr 2026 · Müəllif: Aİ xəbər redaksiyası
Rəşid Behbudov: Müğənninin Həyatı, Uğurları və Mirası
Azərbaycan musiqisinin ən yaddaqalan səslərindən biri olan Rəşid Behbudov, 1915-ci ildə Tiflisdə dünyaya gəlib. Musiqi, opera və teatr sahəsindəki uğurları ilə ölkə və dövlət səviyyəsində tanınmışdır.
Rəşid Məcid oğlu Behbudov, 1915-ci il dekabrın 14-də Gürcüstanın Tiflis şəhərində doğulub. Ata Məcid Behbudov Şuşadan, anası Firuzə Abbasqulu qızı Vəkilova isə Yuxarı Salahlı kəndindən gələn məşhur Vəkilovlar nəsli üzvüdür. Musiqi sahəsinə dair ilham, uşaqlıqdan musiqi sevgisi və ailənin teatr, səs sənətinə dair marağından gəlirdi. Behbudovun ilk ciddi səhnə çıxışı 1933-cü ildə Tiflisdəki Müstaid parkında keçirilən yay konsertində olmuşdur.
Müğənni, 1943-cü ilin sonunda Bakı kinostudiyasında çəkilən “Arşın mal alan” operettasına təqdim etdiyi performansla geniş tanındı. Filmdəki Əsgər obrazı, 1945-ci ildə ekranlara çıxdıqdan sonra böyük şöhrət qazanmış və 1946-cı ildə Rəşid Behbudov bu rolu üçün Stalin mükafatına layiq görülmüşdür. “Arşın mal alan”ın uğuru, onu Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının solisti, sonrakı illərdə isə Azərbaycan Dövlət Opera və Balet Teatrında aktyor və solist kimi çalışmağa təşviq etmişdir.
1957-ci ildə Azərbaycan Dövlət Konsert Ansamblının yaradılmasında iştirak etmiş və 1966-cı ildən özünün rəhbərliyində Azərbaycan Dövlət Mahnı Teatrını idarə etmişdir. Teatr, musiqi, caz, balet, pantomim və aktyor oyunu ilə zəngin bir səhnə təcrübəsi təqdim edirdi. Rəşid Behbudov bu yerdə həm ifaçı, həm də bədii rəhbər olaraq öz mövqeini gücləndirmişdir. Maçlar, “Küçələrə su səpmişəm”, “Lalələr”, “Alagöz” kimi mahnılar bu gün də dinləyicilərin yaddaşında yaşayır.
Sənətkar, 1959-cu ildə SSRİ Xalq artisti, 1980-ci ildə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı və bir sıra qırmızı ordenlərlə təltif olunmuşdur. Gürcüstanın Əməkdar incəsənət xadimi, Dağıstanın Xalq artisti fəxri adlarını almışdır. 1989-cu il iyun 9-da Moskvada vefat edən Rəşid Behbudov, Bakıda Fəxri xiyabanda dəfn olunmuşdur. Onun həyatının son illərində Mahnı Teatrına bağlılığı, musiqiyə və sənətə olan bağlılığının davamı olmuşdur.
Rəşid Behbudovun mirası, 1987‑də yayımlanan “Unudulan sənətkarlar” rubrikasında Lent.az tərəfindən xülasə edilmişdir. O, müğənni, aktyor və bədii rəhbər kimi öz sahəsində möhtəşəm işlər görmüş, Azərbaycan musiqisini beynəlxalq səhnəyə təqdim etmişdir. Mütəxəssis cəmiyyətin və dövlətin qəlbində qalan bu sənətkarın sənədləri, gələcək nəsillərə ilham mənbəyi olaraq qalmağa davam edir.
Mənbə: Lent.az — Azərbaycan