Siyasət · 2 noyabr 2026

Türk dünyasının qapıları Rusiyaya açıla bilərmi?

Qazaxıstan Prezidenti Tokayevin Rusiyanın Türk Dövlətləri Təşkilatına qoşulmasını təklif etməsi müzakirə olunur.

Qazaxıstanın prezidenti Kasım‑Jomart Tokayev Rusiyanın Türk Dövlətləri Təşkilatına (TDT) müşahidəçi və ya TDT+ formatında qoşulmasını təklif edib. Milli Məclisin deputatı Vüqar İskəndərov bu təşəbbüsün geosiyasi və strateji tərəflərini izah edib. O, təşəbbüsü emosional deyil, türk dünyasının strateji maraqları, təşkilatın gələcək inkişafı və regionda formalaşan yeni siyasi reallıqların kontekstində qiymətləndirməyin vacibliyini vurğulayıb. İskəndərov TDT‑nin yalnız coğrafi və iqtisadi əməkdaşlıq platforması olmadığını, ortaq tarixi yaddaş, dil, mədəniyyət və mənəvi bağlılığın əsasda formalaşdığını qeyd edib. TDT‑nin genişləndirilməsi məsələsində əsas sualın kimin qoşulması deyil, bu iştirakın türk dünyasının birliyinə və müstəqil qərarvermə imkanlarına təsir etməsi olduğunu bildirib. Rusiya ərazisində yaşayan türk xalqları, mədəni zənginliyə qatqı verə bilsə də, bu, dövlətin türk dövləti olması demək deyil. İskəndərov, Rusiyanın TDT‑də müşahidəçi statusunu hüquqi, siyasi və strateji baxımdan nəzərdən keçirə biləcəyini qeyd edib. Azərbaycan üçün əsas meyar milli maraqlardır. Bakı üçün prinsipial məsələ TDT‑nin müstəqil siyasi iradəsinin, üzv dövlətlərin suveren bərabərliyinin qorunmasıdır. Rusiyanın mümkün müşahidəçiliyi türk dünyasının beynəlxalq təsir imkanlarını genişləndirə və ya geosiyasi balanslara yeni təsir amili əlavə edə bilər. İskəndərov, TDT+ kimi çevik əməkdaşlıq formatlarının müşahidəçi statusunu fərqləndirməyin vacibliyini vurğulayıb. TDT‑nin əsas gücü ortaq maraqlara əsasən sərbəst qərar qəbul etməkdir və bu prinsipin kənar siyasi təsirlərə məruz qalmasının qarşısının alınması önəmlidir. Nəticədə, Tokayevin təklifi müzakirə oluna bilər, lakin istənilən qərar bütün üzv dövlətlərin maraqları, təşkilatın təsis prinsipləri və uzunmüddətli strateji hədəfləri nəzərə alınaraq qəbul edilməlidir.

Mənbə: Oxu.az — Azərbaycan